Mapa sajta

Rade Rakocevic, direktor i osnivač Senzal capital Beograd

Treba pustiti da cveta hiljadu cvetova

Nama kao zemlji u razvoju potrebno je da imamo veću konkurenciju i kvalitetniju i inovativniju ponudu u bankarskom i finansijskom sektoru.

Poslednjih godina broj banaka u Srbiji se smanjio, jer su velike banke preuzele manje. Trenutno u Srbiji posluje 20 banaka, što je devet manje nego pre deset godina. Očekuje se da će talas konsolidacije i preuzimanja banaka nastaviti i sledeće godine. Istovremeno svedoci smo i odlaska stranih i jačanja domaćih banaka. O ovim i drugim trendovima na srpskom finansijskom tržištu razgovarali smo sa Radetom Rakočevićem, direktorom i osnivačem Senzal kapitala.

Šta vama govore ovi trendovi na bankarskom tržištu? 

Pet najvećih banaka u Srbije ima više od 60% tržišnog učešća, a pitanje je dana kada će uslijediti neko novo preuzimanje u bankarskom sektoru. Jasan je motiv potencijalnih kupaca, postiže se više pozitivnih efekata sa povećanjem broja klijenata i visine depozita i kreditnog potencijala.

Međutim, moj stav je da taj trend nije dobar i priče da Srbiji treba još manje banaka pogoduju samo velikim bankama koje postaju još veće, dok je nama kao zemlji u razvoju prema MMF-u, potrebnije da imamo veću konkurenciju i kvalitetniju i inovativniju ponudu u bankarskom sektoru.

Mislim da bi za Srbiju bilo korisno da postoji više specijalizovanih banaka, koje bi poslovali sa određenom grupom klijenata iz odredjenih poslovnih oblasti poput preduzetnika, start ap kompanija, agro sektora, koje bi ponudu mogli da prilagode preduzećima i osobama iz tog sektora i za koje bi trebalo da važe liberalnije uslove za osnivanje.

Takođe, nije mi jasno zašto u Srbiji nemamo mikrokreditne organizacije koje treba da obezbede brzinu i jednostavnost investiranja i finansiranja malih i srednjih preduzeća i građana.

U Srbiji imamo svega nekoliko investicionih i penzionih fondova. Da li je problem u nedostatku kulture investiranja ili u nečemu drugom? Ako jedan ozbiljniji nemački grad kako ste rekli ima više fondova nego cela Srbija, šta kod nas onda sprečava da imamo veću i raznolikiju ponudu? 

Srpsko finansijsko tržište volim da opisujem kao veliku baru sa malo krokodila.

Davne 2000. godine, osnovao sam brokersku kuću Senzal sa kapitalom od  5.000,00. Danas je cenzus za osnivanje brokerske kuće 125.000,00€, da je toliki cenzus bio tada, ovaj tekst bi sada pisao neko drugi, a ne ja.

Broj licenciranih društava za upravljanje penzionim i investicionim fondovima u Srbiji može da stane na dvije ruke. Razlog za to su previše restriktivni uslovi za osnivanje tih društava, koje treba relaksirati i prilagoditi srpskoj ekonomskoj realnosti, a ne samo prepisivati evropske zakone.

Propisi koji štite investitore u penzione i investicione fondove treba da budu izuzetno strogi, ali treba pustiti da cvjeta hiljadu cvjetova, kako bi se i građani dodatno edukovati o važnosti finansijskog planiranja i upravljanja imovinom, uz mnogo više investicionih opcija.

Od vremena osnivanja Beogradske berze pa do danas govorimo o potrebi diversifikacije načina njihovog finansiranja uključujući tu i izdavanje obveznica.  U 2018. Fintel energija je na Beogradskoj berzi realizovala prvu inicijalnu javnu ponudu akcija. Zašto posle ovakvog događaja nismo doživeli prekretnicu u finansiranju kompanija?

Fintelovu inicijalnu javnu ponudu sam i ja prespavao, promocija tog istorijskog događaja za Beogradsku berzu je bila izuzetno loša i nije iskorištena za promociju investiranja i berze.

U uslovima nedovoljno razvijene kulture investiranja i finansijske pismenosti, potrebno je aktivno raditi na predstavljanju mogućnosti za investiranje koje su dostupne građanima Srbije

Sa druge strane, vidim da sada postoje ozbiljne najave emitovanja korporativnih obveznica i novih inicijalnih javnih ponuda na našoj berzi, nadam se dobrim vijestima u narednom period i konkretnoj podršci razvoja Beogradske berze od strane nadležnih organa.

Isto važi i za mogućnost da građani kupuju državne hartije od vrednosti. Ovde smo u nekom trenutku imali relativno snažnu aktivnost, ali za razliku od mnogih drugih zemalja, građani Srbije nisu pretežni vlasnici državnog duga. Zašto je to tako?

Ministarstvo finansija Srbije odlučuje o plasmanu novih emisija državnih obveznica, za sada je njihov fokus na stranim berzama i institucionalnim investitorima. Možemo samo da zavidimo građanima Hrvatske, Slovenije, Belgije koji mogu da kupe državne obveznice svojih država, namenski emotivanih za njih.

U Srbiji stanje trenutno izgleda ovako: građani Srbije daje pare na štednju kod poslovnih banaka uz kamatnu stopu 2,0-2,5% godišnje, dok te iste banke imaju mogućnost da kupe državne obveznice Srbije koje nose 5-6% godišnju kamatu.

Mislim da bi kamatna stopa od 3,5-4% godišnje na srpske državne obveznice bila izuzetno interesantna našim građanima, što bi bio sjajan podsticaj razvoja našeg tržišta kapitala.

Naposletku iz ličnog iskustva znate da postoji apetiti različitih finansijera za ulaganje u nešto drugo što nisu nekretnine. Kako bi bilo moguće kanalisati ove trendove tako da daju zamah domaćoj privredi?

Sveti Gral srpskih investitora je posjedovanje nekretnina na Vračaru, Novom Beogradu i/ili Beogradu na vodi, uz apartmančić na Kopaoniku ili Zlatiboru. Ako se tome doda još neki lokal koji se izdaje nekoj kladionici, naš investitor ne dodiruje zemlju kad hoda.

Do nedavno se moglo reći da je tržište nekretnina u Srbiji igralo ulogu tržišta kapitala, a investiciona jedinica je bila vrijednost jednosobnog stana.

Međutim, budući da je inflacija u Srbiji za prethodne četiri godine iznosila 36%, dok je tržište nekretnina u padu po prometu i cijenama već duže od godinu dana, građani su počeli da razmišljaju o alternativnim investicijama.

U uslovima nedovoljno razvijene kulture investiranja i finansijske pismenosti, potrebno je aktivno raditi na predstavljanju mogućnosti za investiranje koje su dostupne građanima Srbije, poput ulaganja u akcije i ETF-ove na svetskim berzama, alternativne investicione fondove, kriptovalute, investiciono zlato, kao i crowdfunding.

Sa emitovanje srpskih korporativnih obveznice i kroz prikupljanje kapitala putem Beogradske berze, i domaće kompanije će dobiti mogućnost alternativnog finansiranja svog poslovnog razvoja, što će sigurno dovesti do nižih stopa zaduživanja i smanjiti izuzetno veliku bankocentričnost srpske ekonomije.

SPECIJALIZACIJA

Za Srbiju je bilo korisno da postoji više specijalizovanih banaka, koje bi poslovale sa klijentima poput preduzetnika, start ap kompanija, ili agro sektora

PRIMERI

Možemo samo da zavidimo građanima Hrvatske, Slovenije, Belgije koji mogu da kupe državne obveznice svojih država, namenski emotivanih za njih.

NOVOSTI

Raduju me ozbiljne najave emitovanja korporativnih obveznica i novih inicijalnih javnih ponuda na našem tržištu na našoj berzi

CorD Recommends

Više...

Prof. dr Ioanna Batsialou, direktorka i vlasnica Ioanna Regen poliklinike

Sunce DA, starenje NE

Uprkos uvreženom mišljenju da se medicinski esteski tretmani rade samo zimi, naše potrebe za negom mnogo su veće tokom leta, kaže prof. dr Ioanna...

Peter Novak, izvršni direktor, Kolektor Etra

Transformatori za najzahtevnije kupce

Kolektor Etra, sa sedištem u Ljubljani, ima tradiciju u proizvodnji transformatora od preko 90 godina. Sa svojim proizvodima prisutni su u više od 40...

Danijela Bojović, Project and Real Estate Manager, „Napred“

Napred, sinonim za napredak

U proteklih 75 godina „Napred“ iz Niša gradio je u 10 zemalja na tri kontinenta. Iz svake izazovne faze za građevinsku industriju izašao je...

Djorđe Djokic, senior partner, Djokic + Partners

Brend se gradi kroz kvalitet

Djokic + Partners važi za jednu od najboljih advokatskih kancelarija u bankarskom i finansijskom sektoru jer odlično poznaju biznis i prepoznaju potrebe i ciljeve...

Dodatnih 18 miliona dolara od Sjedinjenih država za razvojno partnerstvo sa Srbijom

Danas su Sjedinjene Američke Države, preko Američke agencije za međunarodni razvoj (USAID), najavile dodatnih 18 miliona dolara razvojne pomoći...

Potpisan Memorandum u oblasti primene razvoja nuklearne energije u Srbiji

Pet ministarstava Vlade i 20 naučno-akademskih institucija i instituta potpisali su Memorandum u oblasti primene razvoja nuklearne energije u...

Nj.e. Jozef Mađar – Zapadni Balkan je jedan od prioriteta

Ambasada Mađarske u Beogradu priredila je prijem povodom početka mađarskog predsedavanja Savetu Evropske unije Ambasador Mađarske u Srbiji Jožef Mađar...

Naši orlovi nisu razočarali – povećava se populacija krstaša!

Društvo za zaštitu i proučavanje ptica Srbije (DZPPS) gotovo punu deceniju prati populaciju orlova krstaša, kritično ugrožene vrste u...

Međunarodna nagrada za književnost „Aleksandar Tišma“ svečano uručena francuskoj književnici Sesil Vajsbrot

Treća Međunarodna nagrada za književnost „Aleksandar Tišma“ svečano je uručena francuskoj književnici Sesil Vajsbrot 24. juna 2024. u Matici...

Dodatnih 18 miliona dolara od Sjedinjenih država za razvojno partnerstvo sa Srbijom

Danas su Sjedinjene Američke Države, preko Američke agencije za međunarodni razvoj (USAID), najavile dodatnih 18 miliona dolara razvojne pomoći...

Međunarodna nagrada za književnost „Aleksandar Tišma“ svečano uručena francuskoj književnici Sesil Vajsbrot

Treća Međunarodna nagrada za književnost „Aleksandar Tišma“ svečano je uručena francuskoj književnici Sesil Vajsbrot 24. juna 2024. u Matici...

Potpisan Memorandum o razumevanju sa kompanijom Medtronik

Ministarka nauke, tehnološkog razvoja i inovacija dr Jelena Begović potpisala je Memorandum o razumevanju, koji se odnosi na saradnju...

Luksemburg i Irska zabeležili najveći BDP po glavi stanovnika u EU

Bruto domaći proizvod (BDP) po glavi stanovnika, mera ekonomske aktivnosti, pokazao značajne razlike među članicama Evropske unije u 2023....

Kralj Frederik Deseti otvorio prvi deo podvodnog tunela koji povezuje Dansku sa Nemačkom

Danski kralj Frederik Deseti otvorio je prvi deo budućeg 18 kilometara dugog železničko-drumskog tunela ispod Baltičkog mora, koji će...

Dodatnih 18 miliona dolara od Sjedinjenih država za razvojno partnerstvo sa Srbijom

Danas su Sjedinjene Američke Države, preko Američke agencije za međunarodni razvoj (USAID), najavile dodatnih 18 miliona dolara razvojne pomoći...

Međunarodna nagrada za književnost „Aleksandar Tišma“ svečano uručena francuskoj književnici Sesil Vajsbrot

Treća Međunarodna nagrada za književnost „Aleksandar Tišma“ svečano je uručena francuskoj književnici Sesil Vajsbrot 24. juna 2024. u Matici...

Potpisan Memorandum o razumevanju sa kompanijom Medtronik

Ministarka nauke, tehnološkog razvoja i inovacija dr Jelena Begović potpisala je Memorandum o razumevanju, koji se odnosi na saradnju...

Luksemburg i Irska zabeležili najveći BDP po glavi stanovnika u EU

Bruto domaći proizvod (BDP) po glavi stanovnika, mera ekonomske aktivnosti, pokazao značajne razlike među članicama Evropske unije u 2023....

Kralj Frederik Deseti otvorio prvi deo podvodnog tunela koji povezuje Dansku sa Nemačkom

Danski kralj Frederik Deseti otvorio je prvi deo budućeg 18 kilometara dugog železničko-drumskog tunela ispod Baltičkog mora, koji će...